ఉగాది పండుగ కథ (పురాణ గాథ)
ఉగాది అంటే తెలుగువారి నూతన సంవత్సరం ప్రారంభం. చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి నాడు జరిగే ఈ పండుగకు చాలా పురాణప్రాముఖ్యత ఉంది. “యుగాది” అనేది “యుగం + ఆది” నుంచి వచ్చింది – అంటే యుగానికి (సంవత్సరానికి) మొదటి రోజు. కొందరు “ఉగ” అంటే నక్షత్ర గమనం లేదా జన్మకు ఆది అని చెబుతారు.
పురాణ కథల్లో ఉగాది వెనుక ఉన్న అసలు కథలు
సృష్టి ఆరంభం (బ్రహ్మ సృష్టి కథ)
పురాణాల ప్రకారం చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి రోజున బ్రహ్మదేవుడు ఈ విశ్వాన్ని సృష్టించాడు. సూర్యోదయ సమయంలో కాలగణన, గ్రహాలు, నక్షత్రాలు, ఋతువులు, మాసాలు అన్నీ ప్రారంభమయ్యాయి. అందుకే ఈ రోజును సృష్టి ఆదిగా జరుపుకుంటాం. వసంత ఋతువు కూడా ఈ రోజు నుంచే మొదలవుతుంది. చెట్లు చిగురిస్తాయి, కోయిలలు కుహూ కుహూ అంటూ పాడతాయి – ప్రకృతి కొత్త జీవనాన్ని స్వాగతిస్తుంది.
మత్స్యావతారం కథ (విష్ణువు మొదటి అవతారం)
ఒక పురాణ కథ ప్రకారం ప్రళయ కాలంలో (మహా ప్రవాహం) సత్యవ్రతుడు అనే రాజు (మను) సప్తర్షులతో పాటు ప్రమాదంలో పడ్డాడు. అప్పుడు భగవాన్ విష్ణువు మత్స్యావతారం (మత్స్య రూపం) ధరించి వచ్చాడు. ఒక చిన్న చేపగా మొదలై, రాజు చేతిలో ఉండి పెరిగి భారీ రూపం తీసుకుని ప్రళయ ప్రవాహం నుంచి సత్యవ్రతుణ్ణి, సప్తర్షులను, వేదాలను రక్షించాడు.
ఈ మహా ప్రళయం తర్వాత కొత్త సృష్టి మొదలైందని, అదే ఉగాది అని నమ్మకం. ఈ అవతారం ధర్మరక్షణ, మానవాళి మార్గదర్శనానికి చిహ్నం.
వేదాల రక్షణ కథ
మరో కథ ప్రకారం రాక్షసుడు సోమకుడు వేదాలను అపహరించాడు. భగవాన్ విష్ణువు మత్స్య రూపంలో వచ్చి అతణ్ణి సంహరించి, వేదాలను బ్రహ్మదేవునికి అప్పగించాడు. ఈ శుభ సందర్భాన్ని గుర్తుచేసుకుని విష్ణువు ప్రీత్యర్థం ఉగాది జరుపుకుంటారని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.
ఉగాది పచ్చడి యొక్క అర్థం
ఉగాది పండుగలో ప్రత్యేకమైనది ఉగాది పచ్చడి. ఇందులో ఆరు రుచులు (షడ్రుచులు) కలుపుతారు:
తీపి (బెల్లం / చెరకు) → సుఖాలు, ఆనందాలు
పులుపు (చింతపండు) → కష్టాలు
ఉప్పు → ఆసక్తి / ఆశ్చర్యం
కారం (మిరపకాయలు) → ఆవేశం
చేదు (వేప పువ్వు) → దుఃఖాలు
వగరు (లేత మామిడికాయ) → ఆశ్చర్యం / కష్టసుఖాల మిశ్రమం
జీవితంలో మంచి-చెడు, సుఖ-దుఃఖాలు కలిసి ఉంటాయని, వాటిని సమభావంతో స్వీకరించాలని ఈ పచ్చడి సందేశం ఇస్తుంది.
ఉగాది రోజు తలంటి స్నానం, కొత్త బట్టలు, మామిడి తోరణాలు, పంచాంగ శ్రవణం, దేవతారాధన చేసి కొత్త ఏడాదిని శుభంగా ఆరంభిస్తారు. ఈ పండుగ మనకు కొత్త ఆశలు, ధైర్యం, సంయమనం నేర్పుతుంది.
